περνάω φάση Εγγονόπουλου, ήρθε κι ο Άρης....

Kάποιες μέρες πριν, έλαβα ένα e-mail

">Ο πλανήτης Aρης θα είναι ο ορατός στον ουρανό νύχτας αυτό τον Αύγουστο.
>
> -Θα φανεί τόσο μεγάλος όσο η Πανσέληνος στο γυμνό μάτι.
>
> -Καλύτερη στιγμή να το παρατηρήσετε θα είναι στις 27 Αυγούστου στις
> 12.30 το βράδυ όταν ο Aρης θα έρθει σε απόσταση 34.65Μ μίλια από τη γη.
>
> -Να προσέξετε τον ουρανό στις 27 του Αυγούστου 12:30 μμ.
>
> -Θα μοιάσει σαν να έχει η γη 2 φεγγάρια.
>
> -ΜΗΝ ΤΟ ΧΑΣΕΤΕ ΑΥΤΟ..... Η επόμενη φορά που ο Αρης θα έρθει τόσο κοντά
> θα είναι το 2287.
>
> -ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Μοιραστείτε το με τους φίλους σας δεδομένου ότι ΚΑΝΕΝΑΣ
> ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΣΗΜΕΡΑ δέν θα ξαναδεί τέτοιο θέαμα!!!.... "

Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα (δεν πρόφτασα η καημένη να χαρώ, να σκεφτώ που θα είμαι στις 27 Αυγούστου, με ποιον θα μοιραστώ την εμπειρία, ,να ζήσω την ψευδαίσθησή) πήρα τη διάψευση από τρία διαφορετικά e-mails όπου με καλούσαν να μπω στη σελίδα urban legends.

Διάβασα τα mails των Κώστα Στ. Κώστα Δρ. και του Σπύρου
«…τρεις άνθρωποι σιωπηλοί εξετάζοντας σφαίραν υδρόγειον…»
. Και οι τρεις με τη συζήτησή τους
«….μεσ’ απ τις γρίλλιες τις κλειστές….
(με) φωνές
δονούν
πρώτα
αχνά
αργά
κι ύστερα
βροντερά
……….
αποκαλύπτουν ξάφνου τα αιώνια μυστικά…»
Ωραία!!! Την έσβησαν (για μένα, αλλά και για σας που διαβάζετε τώρα αυτό το ποστάκι) αυτή τη φήμη, έναν από αυτούς τους ακίνδυνους, όπως είπε ο Σπύρος «ιούς», οι οποίοι διακινούνται
«…όμοιοι με τραμ που ξεκινάει, άδειο κι όλοφωτο, μέσ’ στη
νυχτερινή γαλήνη των μπαχτσέδων,
Μ’ έναν σκοπό του ταξιδιού: προς τ’ άστρα…»
Και τι κατάλαβαν? Σκέφτομαι, λοιπόν (τώρα που είμαι αναγκασμένη να στείλω τη διάψευση, σ' όσους πρόωθησα το e-mail), αν και φοβάμαι ότι οι ορθολογιστές θα θεωρήσουν ότι

«Μιλούσε μιαν άλλη γλώσσα, την ιδιάζουσα διάλεκτο της λησμονημένης, τώρα πλέον, πόλεως, της οποίας και ήτανε, άλλωστε ο μόνος νοσταλγός»...
Το ξέρω ότι οι φίλοι μου έχουν απόλυτο δίκιο. Ωστόσο, λυπάμαι λίγο
«…που μακριά ταξιδεύουν του βραδιού οι στερνές αναμνήσεις…»
Θα προτιμούσα
«…να προσχωρήσουμε στις μουσικές των τροπικών…»
Θα ήθελα στις 27 Αυγούστου, να είναι μια νύχτα με δυο φεγγάρια, όπου να λάμπουν
«…οι φωταψίες του έρωτα…»
Τώρα, οι 27 Αυγούστου θα είναι μια νύχτα όπου απλά
«…ελπίς και κατάρα και σώμα
συναρμολογούν το δέος του
ύπνου…»
Δε θα υπάρχει ένα δεύτερο κόκκινο φεγγάρι, ώστε μαζί με τη Σελήνη
«………….πίσω από τα δέντρα
σαν τρίλλιες πιάνου (να) μας θυμίζουν την Ελλάδα
με τα σουραύλια τα λιμάνια της τους θρύλους….»
Κι αν δεν το καταλάβατε, όλους εσάς, σας καλώ για μια φορά να ξεχάσουμε τον ορθολογισμό μας. Την περίφημη ημερομηνία ας βγούμε, ας βγείτε σε μπαλκόνια, σε βεράντες, σε αυλές, σε παραλίες
«…αλλά κυττάχτε γρήγορα
δύει το φεγγάρι…»

Στο κάτω κάτω διανύουμε το έτος Εγγονόπουλου…

1. Δέκα και τέσσερα θέματα για ζωγραφική (Η επιστροφή των πουλιών, 1946)
2. Οι φωνές (Η επιστροφή των πουλιών, 1946)
3. Μπολιβάρ 1944
4. Ο εραστής (Εν ανθηρώ ελλήνι λόγω, 1957)
5. Το έβδομο τραγούδι της αγάπης (Η επιστροφή των πουλιών, 1946)
6. Ελεονώρα ΙΙ (Η επιστροφή των πουλιών, 1946)
7. Το έβδομο τραγούδι της αγάπης (Η επιστροφή των πουλιών, 1946)
8. Νευμάτων διπλός έλεγχος (Η επιστροφή των πουλιών, 1946)
9. Ένα τραγούδι για το φεγγάρι (Ελεύσις, 1948)

οι λίστες των τραγουδιών / song lists

Λοιπον, η περιήγηση στα ξένα blogα, είναι ένα είδος πολύτιμης μαθητείας. Την υπάρξη της blogoσφαιρας τη γνώριζα φυσικά από εφημερίδες, από λεγόμενα άλλων και πολύ συχνά έπεφτα πάνω σε blog, βάζοντας διάφορους όρους στο γουγλοψαχτήρι, συζητούσα για την ποικιλότητα του blogoβιότοπου (τι λέξεις φτιάχνω η άθλια!!) ωστόσο ποτέ δεν είχα συνειδητοποιήσει την αλήθεια της πολυετερότητας του χώρου. Μια πολυετερότητα που μου έγινε, όσο κι αν φανεί παράξενο, πολύ απτή από τις λίστες τραγουδιών, που αναρτήθηκαν σε διάφορα blogs, μετά από ένα παιχνίδι, που δεν γνωρίζω από ποιον άρχισε. Οι λίστες ήταν απίστευτα διαφοροποιημένες ως προς την κατάρτισή τους, αλλά και ως προς την παρουσίασή τους, καταδεικνύοντας την ετερότητα των ιστολόγων. Ταυτόχρονα, είχαν όλες κάτι οικείο και λειτουργούσαν ως μια αλυσίδα, ακριβώς με την ιδιαιτερότητα της αλυσίδας, όπου κάθε κρίκος ενώ αρχίζει και τελειώνει στο χώρο του, συνδέεται αξεδιάλυτα σε ένα σήμείο επαφής τόσο με τον προηγούμενο όσο και με τον επόμενο, παρεισφρύοντας σ' αυτό το μοναδικό σημείο στον χώρο του άλλου ενώνοντας τον με τον επόμενο διασφαλίζοντας ωστόσο την απόστασή τους.
Κι εκεί τσουπ! βρέθηκα πάλι με δυο ερωτήματα:
Ποιοι είμαστε όλοι εμεις? Ή μάλλον (πιο σημαντικό) Τι κάνουμε όλοι εμείς?
Αν και αναγιγνώσκουμε και γράφουμε τελείως διαφορετικά υπερασπιζόμαστε έναν χώρο (ένα μη-κλειστό σύστημα) ο οποίος (ερμηνεύοντας ελεύθερα τον καλό Derrida) αφήνεται στην ελευθερία του άλλου, ανοίγεται προς τον άλλο, κάνει το πρώτο βήμα, προσκαλεί.
Εχουμε δημιουργήσει μια ανοικτή, κοινότητα ετερόκλητων ατόμων (μια παραλλαγή του ηρακλείτειου «εκ των διαφερόντων καλλίστην αρμονίην») η οποία αποδεχόμενη αυτό το διάλογο, την ασυνέχεια του, τις διακοπές του, τις μετατροπές του λεξιλογίου του, της επιστημολογίας του, στο βάθος διεκδικεί μια κοινή (έκ)φράση και ίσως έναν προορισμό. Ίσως σύμφωνα με τον (άγιο?) Αυγουστίνο (για να ξεφύγουμε λίγο από τους αποδομιστές και τους μεταμοντερνιστές στους οποίους είμαι επιρρεπής) "δημιουργούμε αλήθεια μέσα από την εξομολόγηση".
Αυτό βέβαια οδηγεί στο δεύτερο ερώτημά μου:
Σε τι χρησιμεύει όλη αυτή η ετερόκλητη θεματολογία? Πόσο "πολιτική" είναι η έκφρασή μας? Πόσο (μας) προάγει η θεματολογία?
Ίσως βέβαια να αποδεχτούμε ότι οι φαινομενικά ιδιαίτερα πολιτικοί λόγοι, αντικειμενικά, είναι υποταγμένοι σε προβλέψιμες πραγματικότητες και πρακτικότητες, που τους απονευρώνουν και τους α-πολιτικοποιούν ενώ αντίστροφα η βασική νομιμοποίηση του κειμένου "να λέει τα πάντα" (ξαναγυρίσαμε στους αποδομιστές, τι να γίνει?) το συνδέει με (ό,τι τέλος πάντων ονομάζουμε) αλήθεια, επιστήμη, φιλοσοφία και, κατ' επέκταση, δίκαιο και πολιτική.

Καλοκαίρι

Κάθομαι στη βεράντα. Πάνω μου ένα φεγγαράκι φέτα από δροσερό πεπόνι. Και στα πόδια μου ο Κορινθιακός μαύρος καθρέφτης....
Κι αναρωτιέμαι.... Τι κάνω μες στα blogs? Μήπως ήρθε η ώρα να ακολουθήσω τον ποιητή?

Τι ήταν αυτή η ξαφνική ευτυχία
Αναβαν φώτα στις βεράντες της ψυχής μου
ανέμιζε στα ολάνοιχτα παράθυρα
μ' ένα προχώρημα της άνοιξης
δειλά μες στο αθέατο καλοκαίρι
Τότε κατάλαβα τη νιότη μου ν' ανοίγει
σαν τα λουλούδια και τους στίχους να καρπίζει
κήποι και ποιήματα ποτιστικά πλημμύρα
όχι καρδιά μου τόση ευτυχία
(Αλέξης Ασλάνογλου: Το βράδυ)

Ανασύνταξη

Επιστρέφω μετά από ένα φριχτό δεκαπενθήμερο. Όσο χάλια και να ήμουν ωστόσο, τα σχόλια και η περιήγηση στα blog σας μου ξανάφτιαξε τη διάθεση. Και επειδή με ιντριγκάρισε τόσο το σχόλιο του Κουνουπιου στη λίστα με τα 20 τραγούδια μου όσο και το ποστ στο blog του .... λέω να του περάσω τη σκυτάλη (ελπίζω να μου το επιτρέπει) για τη λίστα. Έχω την αίσθηση ότι η λίστα του θα είναι (αν μη τι άλλο) ενδιαφέρουσα. Περιμένοντας να ξαναμαζέψω το μυαλό μου και να ξεχάσω ότι για άλλη μια φορά αντιλήφθηκα πόσο ανυπεράσπιστος είναι ο έλληνας καταναλωτής, θα περιφέρομαι στα blog σας...(σας απειλώ τώρα ή μου φαίνεται?)

Τα είκοσι από τα αγαπημένα μου

Adaeus μου: Ευχαριστώ για την πρόσκληση, αλλά γιατί με παρασέρνεις ? ? Μιλάμε, ποτέ δε θα φανταζόμουν ότι η υλοποίηση της λίστας ήταν τόσο δύσκολη. Αφού σας το έχω πει: ΜΗ με βάζετε να διαλέξω.... Το παθαίνω το υπαρξιακό... Με κυνηγούν οι αγαπημένες μου ηρωίδες της όπερας, παραπονούμενες για τον παραγκωνισμό τους (και οι ήρωες αλλά αυτοί είναι πιο αξιοπρεπείς.... με κοιτάζουν σιωπηλοί και προσβεβλημένοι). Με ξυπνά το βράδυ ο Hendrix με σόλο βιολί, ενώ ο Jagger τραγουδά ηπειρωτικά μοιρολόγια δίπλα-δίπλα με τον Morisson και τον Σιδηρόπουλο, ο Γκολές με τον Καζαντζίδη και την Faithfull, ρίχνουν τις ζεϊμπεκιές τους και η Τσαλιγοπούλου παίζει ηλεκτρική κιθάρα πίσω από τη Σαββίνα Γιαννάτου, που παίζει πιάνο για τέσσερα χέρια με τον Dylan..... Μετά όλοι κάθονται ήσυχοι ήσυχοι, ακούν τη λίστα μου και την κριτικάρουν ανελέητα, παρέα με τον Ψινάκη, τον Μεταξόπουλο και την Πάνια: (έχω ελπίδα γιατρέ μου με όλους αυτούς τους εφιάλτες?)

1. Μαρέα (Ν.Καββαδίας/ Θ. Μικρούτσικος) Χρ. Θηβαίος / Γ. Κούτρας, γιατί όπως φαίνεται και από τον τίτλο στο blog ο θαλασσοταξιδεμένος, πολύ συχνά δίνει απαντήσεις στα ερωτήματά μου,
2. O salutaris hostia (Pierre de laRose 1460-1518) Ian Garbarek & The Hilliard ensemble, γιατί το σαξόφωνο του Garbarek πάνω στις φωνές των χορωδών μου θυμίζει ότι η μουσική δεν έχει κανένα στεγανό,
3. Suicidio (A. Ponchiell : La Gioconda) M. Callas, γιατί με συγκλονίζουν οι ηρωίδες που τη στιγμή ακριβώς που είναι έτοιμες να σκοτώσουν, πεθαίνουν για την αγάπη,
4. Nessun dorma (G. Puccini: Turandot) L. Pavarotti, για να θυμάμαι ότι η αλαζονεία συχνά έχει θύματα τους άλλους (πάντα κλαίω όταν πεθαίνει η σκλάβα Λιου!),
5. My baby just cares for me (Kahn/Donaldson) Nina Simon, γιατί αν τα μωρά μας δε νοιάζονται τουλάχιστον ας έχουμε την ψευδαίσθηση, σωστά?
6. Mannish boy (McDaniel/Dixon) Muddy Waters, γιατί σε όλους αρέσουν τα hoochie coochie, ειδικά τραγουδισμένα απο τον θεό,
7. How blue can you get (King) B.B. King, γιατί τελικά μπορεί κάποιος/α να μελαγχολήσει πολύ... πάρα πολύ,
8. Whatever Lola wants (Ross/Adler) Sara Vaughan, γιατί πάντα απορώ: πώς τα καταφέρνει η Λόλα?
9. Βρέχει φωτιά στη στράτα μου (Παπαδόπουλος/Πλέσσας ) Στράτος Διονυσίου, για τα πικρά κύματα της ζωής μας,
10. I ‘m your man (L. Cohen: I ’m your man) L. Cohen, γιατί για ΤΟΝ ποιητή Cohen η αγάπη είναι ένα ρινγκ και καλό είναι να προσέξεις ποιος θα μπει σ' αυτό μαζί σου,
11. Penny Lane (Lennon/McCartney) Beatles, γιατί το βρίσκω πολύ κλασικό, πολύ λυρικό και εντελώς παραγνωρισμένο,
12. Πριν το τέλος (Battisti/Νικολακοπούλου) Β. Παπακωνσταντίνου, γιατί αναρωτιέμαι πώς αναγνωρίζει κανείς το τέλος,
13. Because the night (Smith/Springsteen: Easter) Patti Smith, γιατί η νύχτα δε θα μπορούσε να ανήκει παρά μόνο στους εραστές,
14. Summertime (Heyward/Gershwin) Janis Joplin, γιατί οι διασκευές μερικές φορές είναι καλύτερες απο τα πρωτότυπα,
15. I shot the sheriff (Marley) Eric Clapton, γιατί η υπέροχη εκτέλεση του Clapton με κάνει να ξεχνάω το ρατσισμό για τον οποίο έχει γραφτεί το τραγούδι,
16. The show must go on (Queen: Innuendo) Queen, για να θυμάμαι ότι δεν υπάρχει δικαιολογία αν δεν φτάσεις στο τέρμα,
17. With or without you (U2: The Joshua tree) U2, γιατί εγώ δεν μπορώ without,
18. More than this (B. Ferry: Avalon) Roxy music, γιατί, απλά, ο Δούκας δε θα μπορούσε να λείπει,
19. J’ai deux amours (J. Berthoumieux) Dee Dee Bridgewater, γιατί κι εγώ σε δυο αγάπες μοιράζω τη ζωή μου,
20. Take five (Desmond/ Brubeck) Dave Brubeck, γιατί έτσι.... Δεν είμαι καν σίγουρη ότι εμπίπτει στην κατηγορία τραγούδι αφού δεν έχει στίχους, αλλά σκασίλα μου, ήταν αδιαπραγμάτευτο...

Αδιαπραγμάτευτο το ένα, αδιαπραγμάτευτο το άλλο, γι αυτό το έπαθα το υπαρξιακό...

Και κοιτάζοντας τώρα ξανά τη λίστα μου συνειδητοποιώ δύο πράγματα...

1. Είμαι τελείως passée, ως άτομο. Ότι υπάρχει σ' αυτή τη λίστα είναι πάνω από είκοσι χρονών. Ακόμη και οι δυο αγάπες της Bridgewater... μπορεί η εκτέλεση να είναι καινούργια άλλα το τραγούδι είναι παμπάλαιο (αυτό δεν είναι καλό...)
2. Και επιπλέον δεν έχω κανέναν να του περάσω την πρόσκληση του αγαπημένου μου Adaeus (αυτό κι αν δεν είναι καλό...)

Για την Αμαλία

................

Νάχαμε να της δίναμε μια ρίζα, ένα χορτάρι,

ένα κλωνί βασιλικό τα χείλη να δροσίσει,

ή να την κοινωνούσαμε με μια τούφα χασίσι.

Θα ναρκωνόταν ο σκορπιός που μέσα της σαρτάρει

............................................................................................

Κοιμάται ονειρευάμενη κάμπους με χαμομήλια.

Ξαναγενήκαμε μεμιάς τα ρούχα που φοράμε.

Βογκάει στο πρόσω η μηχανή και τώρα ανηφοράμε

λειψοί πάνω στο σίδερο με κουρασμένα μίλια

(Nίκος Καββαδίας: Cocos islands, 1956)

Το, ας πούμε, κανονικό κείμενο για την Αμαλία το ανάρτησα στο blog μου με το που μπήκε η Παρασκευή.... Και σήμερα που ξαναμπήκα και το είδα, προσεκτικότερα, με πρωινή διαύγεια σκέψης το μετάνοιωσα και το κατέβασα...

Έτσι κι αλλιώς, χωρίς να είμαι εντελώς ενάντια στις συλλογικές κινήσεις, "δυσκολεύομαι να δονούμαι σε καταστάσεις ομοθυμίας"΄, όπως λέει και ο παππούς Derrida. Σκόπευα να βάλω το ποστ σαν κεράκι, στη μνήμη του κοριτσιού που χάθηκε κι όχι σαν συμμέτοχος στην κινητοποίηση. Βλέποντας το κείμενο ξανά σήμερα, σκέφτηκα ότι δεν είναι το κεράκι που θα ήθελα να ανάψω. Αυτό το ξύλινο κείμενο, που μοιάζει να το έχει γράψει συνδικαλιστική ή κομματική οργάνωση, δεν ήθελα να είναι το κείμενο που, αναρτημένο στο blog μου, θα θυμίζει (καλά, μια ψευδαίσθηση επιτρέπεται σε όλους/ες μας) το κορίτσι και τον αγώνα, τον γολγοθά της.

Το κεράκι μου λοιπόν για την Αμαλία ήθελα να είναι, κι ας με συγχωρήσουν όλοι/ες αυτοί/ες που σπατάλησαν κόπο και χρόνο για μια κοινή προσπάθεια, ένα απόσπασμα από τον αγαπημένο μου ποιητή, ο οποίος δανείζει τον τίτλο στο blog, τον Καββαδία κι ο οποίος θα συγχωρήσει, φαντάζομαι, την ανεπαίσθητη παρέμβαση.....

Καλό ταξίδι Αμαλία

...Είναι πολλά τα τεστ Μαριέττα.....

Από τότε που η Ν. πήγε για πρώτη φορά στον παιδικό σταθμό την πηγαίνω εγώ, στο σχολείο. Η καθημερινή διαδρομή, είναι και μια αφορμή για αστείους διαλόγους, σχόλια και εκμυστηρεύσεις . Κοντεύουν δυο εβδομάδες τώρα (και έχουμε άλλες δυο μπροστά μας, αλίμονο) που η καθημερινή μας διαδρομή έχει αλλάξει (όπως αλλάζει τα τελευταία δυο χρόνια) υφή, καθώς ο τελικός προορισμός, δεν είναι το σχολείο. Είναι ένα ίδρυμα-τέρας, ένας θεσμός-δικαστής, ένας οργανισμός-κριτής. Αφήνω ένα μαραμένο δεκαπεντάχρονο κοριτσάκι, μπροστά σε μια τεράστια πύλη, περιτριγυρισμένο από εκατοντάδες παρόμοια μαραμένα, αγχωμένα και δυστυχή πιτσιρίκια στην πρώτη τους εφηβεία, φορτωμένα μισοσχισμένα βιβλία (καθώς στο βιβλίο επιτρέπεται να παραμείνουν μόνο οι σελίδες της εξεταστέας ύλης) και σημειώσεις (καθώς τα προαναφερόμενα βιβλία είναι δυσνόητα και κακογραμμένα), τετράδια, χάρακες και γόμες, άγχος και ριβοσώματα, συσκευές Golgi, υποτακτικές συντάξεις, δεύτερους αορίστους, ημισφαίρια του Μαγδεμβούργου, Ελένες, Ιφιγένειες, διανύσματα και οργανικές ενώσεις. Μια γνώση συσσωρευμένη στο κεφαλάκι τους όχι για την καλλιέργεια της σχέσης με τη γνώση αλλά ως απόδειξη της ικανότητας και της αποτελεσματικότητάς τους. Μια γνώση η κατοχή της οποίας δεν ερμηνεύεται ως συμπλήρωμα και ανάπτυγμα της καθημερινής γνώσης αλλά ως μέτρο αξιολόγησής τους, ως κώδικας διαχωρισμού τους.
Και έρχομαι, η εκπαιδευτικός, να ρωτήσω: Αυτό είναι η εκπαίδευση? Μια αέναη διαδικασία αξιολόγησης που δρα ως διαιρετική πρακτική?
Αυτό είναι το σχολείο? Ένα σε διαρκή λειτουργία εξεταστικό κέντρο στο οποίο η αξιολόγηση αποτελεί τον κυρίαρχο μηχανισμό μέσω του οποίου αναπαράγονται και νομιμοποιούνται οι ταξικές ανισότητες? Αυτή είναι η μάθηση? Η διαρκής απόδειξη κατοχής ενός απαιτούμενου από το εκπαιδευτικό σύστημα πολιτισμικού κεφαλαίου που αποδίδεται αποκλειστικά ή πρωταρχικά στις ικανότητες του ατόμου, παραλείποντας την επίδραση των κοινωνικών ή οικονομικών, έμφυλων ή φυλετικών ανισοτήτων, έτσι ώστε αυτές να παγιώνονται, να νομιμοποιούνται άρα και να αναπαράγονται? (Ας μην ξεχνάμε ότι, αν ανατρέξουμε στον σοφό μελετητηή της εκπαίδευσης Bourdieu θα δούμε ότι, το σύστημα της εκπαίδευσης, δρα ως (υποθετικά) μονωμένος (από εξωτερικές κοινωνικές, πολιτισμικές ή οικονομικές επιρροές) αλλά και ουδέτερος (πολιτικά και ιδεολογικά) χώρος, που επιτρέπει την υλοποίηση της κοινωνικής ιεράρχησης μεταμφιεσμένης έτσι, ώστε να περνά απαρατήρητη).
Αυτή είναι η εκπαιδευτική πολιτική? Όλο και πιο κωδικοποιημένες πρακτικές αξιολόγησης και δοκιμασίες εξετάσεων, ώστε όλοι οι συμμετέχοντες στην εκπαιδευτική διαδικασία από τον ερευνητή, τον σχεδιαστή τον εκπαιδευτικό, τον μαθητή ακόμη και τον γονιό να εισέλθουν σε, και εν τέλει να αποδεχθούν ως φυσική, μια λογική δημόσιας λογοδοσίας? Αυτός είναι ο στόχος της υποχρεωτικής (και όχι μόνο) εκπαίδευσης? Μέσα από συνεχείς αξιολογητικές κρίσεις να ενσωματώσουν τα παιδάκια μας (τα βλασταράκια μας, το (δυστυχώς υποθηκευμένο) μέλλον αυτού του κόσμου), σύμφωνα με τον Shilling, τόσο επιτελεστικτούς κώδικες (performance codes) (αυθεντία, ιεραρχία, πειθαρχία, και ρυθμιστική τάξη πραγμάτων) όσο και κώδικες βελτιστοποίησης (perfection codes) (αυτονομία, ατομική υπευθυνότητα, επιτήρηση και έλεγχο), που αποσκοπούν στην κυριάρχηση πάνω στον/στην εκπαιδευόμενο/η και μελλοντικό πολίτη.
Αυτός είναι ο στόχος του σχολείου? Μέσα από την αξιολόγηση χωροθετικά περιορισμένων παιδιών (καρφωμένα, ακίνητα για ώρες σε στενά θρανία, σε μια αφύσικη για το ανθρώπινο σώμα στάση),με αμοιβές και ιεραρχική αναβάθμιση για τους συνεπείς και πειθαρχικές ποινές, επιτήρηση και υποβάθμιση για τους ασυνεπείς να επιδιώκει την νομιμοποίηση της, σύμφωνα με τον Foucault, κανονικοποίησης άρα και της ομογενοποίησης του μελλοντικού κοινωνικού σώματος?

Παρατράγουδα, παραφωνίες και αϋπνίες

Ήθελα να γράψω ένα ποστάκι για το ποδόσφαιρο και τις γυναίκες, καθώς μονίμως αισθάνομαι μια μειονοτική, ένα ζώο προς εξαφάνιση (καλά όχι ότι υπήρξα ποτέ είδος εν αφθονία) αλλά από βήμα σε βήμα, από blog σε blog βρέθηκα σε μια πολύ ενδιαφέρουσα και έντονη αντιπαράθεση γύρω από τις εκπομπές της Πάνια (και εν μέρει και την ίδια την Πάνια), με εκατέρωθεν θύματα και παράπλευρες απώλειες. Ο «καυγάς» με ιντριγκάρισε και πιάστηκα από ένα παρακλάδι του, για το αν υπάρχουν ή όχι «καθυστερημένοι», για να σκεφτώ το ζήτημα συνολικά.
Βλέπετε, κάθε ζήτημα κανονικότητας (και αξίας) είτε οικουμενική (φυσιολογικός/η, ανάπηρος/η, τρελός/η) είτε σχετικιστική (ψώνιο, καθυστερημένος/η) κρίνεται, κατά βάθος, από το βαθμό που αποδεχόμαστε την ετερότητα. Από το βαθμό που, σε μια εποχή με ρευστές ταυτότητες (και ταυτόχρονα πόλωσης ανάμεσα στο Εμείς και το Αυτοί/ες), κρίνουμε το εαυτό μας ως Άλλο/η. Από το βαθμό που κατορθώνουμε να μας υπενθυμίσουμε ότι δεν είμαστε οι καθ’ ολοκληρίαν κυρίαρχοι/ες, δεν είμαστε οι μόνοι/ες κληρονόμοι της ζωής.
Η ερώτησή μου αυτή τη φορά είναι γιατί, με τόσο ιερό μένος, καταγγέλλουμε (το υπερασπιζόμαστε, είναι μια άλλη θλιβερή ιστορία, που θα την αναλύσουμε άλλη φορά) τις εκπομπές τύπου «Παρατράγουδα»?
Είναι πραγματικά η αγανάκτησή μας για την εκμετάλλευση των θυμάτων (ποιος μπορεί να κρίνει αν είναι θύματα ή ευτυχισμένοι οι συμμετέχοντες?) ή μήπως, ενδόμυχα, δεν αντέχουμε το θέαμα της διαφορετικότητας αυτών των ανθρώπων, αισθανόμενοι/ες υπόλογοι/ες σε ένα αλλότριο, που μας ταράζει?
Πρεσβεύουμε την κατάργηση αυτών των εκπομπών αγανακτισμένοι/ες για την οικονομική συναλλαγή (που, κατά βάθος, δεν παρεκκλίνει της οιαδήποτε καπιταλιστικής συναλλαγής) ή αποζητούμε την απόσυρση των Άλλων από το προσκήνιο, από το οπτικό μας πεδίο? Γιατί, ναι μεν, μπορώ να αποστρέψω τα μάτια μου (η διακριτική αδιαφορία μπροστά στον ξένο/διαφορετικο/ανάπηρο, κατά Goffman), ωστόσο γνωρίζω ότι παραμένουν εκεί, υλικές και φυσικές παρουσίες μέσα στην εικονικότητά τους, ανάγοντας σε απαγορευμένο, terra incognita, ένα τμήμα του ορίζοντά μου. Μήπως, αποζητώντας να τους αφανίσουμε από την οθόνη άμεσα, αποζητούμε και την έμμεση αορατοποίησή (μα τι λέξεις φτιάχνω, η άθλια!!) τους? Μήπως ελπίζουμε ότι η αδυνατότητα της αφήγησής τους θα οδηγήσει στον φαινομενολογικό τους θάνατο? Καταγγέλλουμε την αισθητική της εκπομπής προβληματιζόμενοι/ες για την ολοκληρωτική επιβολή του κιτς (το οποίο, όμως θεωρούμε ως cult σε σχεδιαστές όπως οι Victor & Rolf, ή σε τραγουδίστριες όπως η Carmen Miranda…) που θα οδηγήσει σε συνολική έκπτωση/παρακμή το αισθητικό κριτήριο των θεατών/τριών (κατ’ επιλογή τους, μην ξεχνιόμαστε) ή μήπως για το ότι μια διαφοροποιητική εικονογράφηση αμφισβητεί τη δική μας (κυρίαρχη, αστική) αισθητική, απειλώντας τις ταξινομητικές, παγιωμένες μας κατηγορίες? Μήπως η αισθητική των Παρατράγουδων (και των συναφών εκπομπών) κάνει δυσδιάκριτο το ποιος/α στέκεται μπροστά στον παραμορφωτικό καθρέφτη? Τούτων λεχθέντων (που λέει και ο σοφός γερο-πατέρας μου) να διευκρινίσω ότι, χωρίς να έχω απαντήσει τα παραπάνω ερωτήματα, δεν βλέπω ποτέ την εκπομπή (χωρίς όμως να μπορώ να την αποφύγω, καθώς σαρκοφάγα αποσπάσματα παραμονεύουν τους ανυποψίαστους περιπατητές των ΜΜΕ και του ιστού). Η απέχθειά μου κυρίως επικεντρώνεται σ’ αυτό το κυνικό, διαπεραστικό βλέμμα της Πάνια:
- Σε ξέρω… σε ξέρω όσο δεν σε ξέρεις….ξέρω πόσο όλοι αυτοί/ες οι απόκληροι/ες σου μοιάζουν κι ας κοροϊδεύεις…. σε ξέρω… σε τρομάζω… και θα το εκμεταλλευτώ…. (μιλάμε, ανατριχιαστικό, εντελώς!!!!)

Ποδόσφαιρο θέαμα τηλεόραση / Football - spectacle - TV

Η χθεσινή ημέρα ήταν αποκλειστικά αφιερωμένη στο ποδόσφαιρο και στη ΝΕΤ η οποία (απ' ότι ξέρω) είχε δώσει ένα υπέρογκο ποσό για τα δικαιώματα μετάδοσης του αγώνα, προσδοκώντας, φυσικά, τεράστια κέρδη από τις διαφημίσεις, καθώς, σύμφωνα με κάποιον πρόεδρο του NBC (ιδέα δεν έχω ποιον, όλοι εξ' άλλου, φαντάζομαι,της ίδιας ιδεολογίας είναι), οι αγώνες είναι το μόνο θέαμα στο τηλεοπτικό πρόγραμμα που ενώνει την οικογένεια μπροστά από τη συσκευή. Ο τελικός, του Champions League από ένα από τα μεγαλύτερα αθλητικά γεγονότα έχει μετατραπεί πια σε ένα από τα μεγαλύτερα επικοινωνιακά γεγονότα του πλανήτη. Η εποχή μας δημιούργησε το φαινόμενο της τηλεοπτικοποίησης του αθλητισμού και της αθλητικοποίησης της τηλεόρασης.

Και τσουπ, νάτο πάλι το ερώτημά μου....Πώς κατασκευάζεται η μηντιακή πραγματικότητα του αθλήματος (εν προκειμένω του ποδοσφαίρου)? Ποσο ποδόσφαιρο είναι το ποδόσφαιρο που βλέπουμε στις οθόνες μας? Ποιοι είναι οι κανόνες και οι παράμετροι του μηντιακού ποδοσφαίρου? Ποια η νοηματοδότησή του?

Παρότι, όπως λέει ο Rousseau, στα θεάματα όλοι απομονώνονται, ο οπαδός στο γήπεδο βιώνει μια ομαδική εμπειρία, καθώς δίπλα του αισθάνεται την υλικότητα των συν-θεατών και παράλληλα βιώνει τη σωματικότητα των αγωνιζόμενων. Αντίθετα ο τηλεθεατής προσ-λαμβάνει το παιχνίδι από την τηλεόραση μοναχικά στην εικονικότητά του και όχι στην υλική πραγματικότητά του. Η εικόνα πρέπει να αναπληρώσει τις ηδονές του πλήθους. Το παιχνίδι, σύμφωνα με τον Whannel, δε συμβαίνει πια στο χώρο και το χρόνο στους οποίους υφίστανται οι γραμμικοί νόμοι της μονοσήμαντης διαδοχής. Για παράδειγμα, μέσα από το ζουμ και την αργή κίνηση, υλοποιείται μια σύμπτυξη του χώρου και μια επιμήκυνση του χρόνου που λειτουργεί ενάντια στην ισορροπία του παιχνιδιού. Ένα παιχνίδι βίαιων σωματικών επαφών και ταχύτητας μετατρέπεται σε χορευτική παράσταση. Το κοινό της τηλεόρασης, βιώνει ένα διαφορετικό θέαμα από αυτό του κοινού της κερκίδας καθώς βλέπει σκηνές που ο οπαδός στο γήπεδο χάνει ή δεν τους αποδίδει την ίδια σημασία. Ενώ στο γήπεδο βιώνεται μια τελετουργία στην τηλεόραση η εμπειρία ανάγεται σε φαντασμαγορία. Γιατί?

Μήπως αυτό που επιχειρούν η τηλεοπτική εικόνα (και φυσικά ο λόγος του σχολιαστή) είναι να αλλάξουν αυτό που αναμένει ο τηλεθεατής από το ποδόσφαιρο (όπως και το μπάσκετ, το τένις, το βόλεϋ, το οποιοδήποτε άθλημα), αυτό που αντιλαμβάνεται ως ποδόσφαιρο (ή αντίστοιχα οποιαδήποτε αγωνιστική συνάντηση)? Για παράδειγμα σε ένα καθαρά βίαιο και δυναμικό άθλημα όπως το ποδόσφαιρο γίνεται προσπάθεια να (εφευρεθεί, συνήθως, και να) τονιστεί η πνευματικότητα και η τεχνικότητά του στοχεύοντας στην προσέλκυση όχι μόνο των οπαδών αλλά και των αμύητων όπως οι γυναίκες (που αδιαφορούν για το παιχνίδι, αντίθετα από την κάτοχο(?) αυτού του blog) ή οι μη φίλαθλοι (ναι... ναι... υπάρχουν και τέτοιοι!!).

Μπορούμε να ερμηνεύσουμε την κατασκευή του μηντιακού αθλητικού γεγονότος αν συλλάβουμε την υπόσταση του, κατά τον Eco, φίλαθλου του καναπέ, ο οποίος καταναλώνει το αθλητικό μηντιακό προϊόν αποκομμένα και ναρκιστικά αναζητώντας ανακούφιση από τις καθημερινές εντάσεις? Η αναπαράσταση της δράσης, η οικειότητα με το λόγο του σχολιασμού, η ταύτιση με συγκεκριμένους παίκτες ή ομάδες, συνδυάζονται για να διαλυθούν τα όρια της οθόνης και να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση της συμμετοχής στο γίγνεσθαι. Μήπως, σε τελική ανάλυση, το τηλεοπτικό ποδόσφαιρο (και όχι μόνο) μπορεί να γίνει κατανοητό ως μια σαπουνόπερα για άνδρες (και κάποιες άτυχες, ασύμβατες όπως εγώ) με τις πολλαπλές αφηγήσεις της να εστιάζουν στην προσωπική προσπάθεια, στην κοινωνική ένταση και τις ηθικές συγκρούσεις? Βέβαια το ποδόσφαιρο όπως και κάθε αθλητικό γεγονός, είναι αυθεντικό με έναν τρόπο που δεν μπορούν να είναι τα καταναλωτικά κατασκευάσματα. Είναι απρόβλεπτο καθώς αληθινοί άνθρωποι υλοποιούν αληθινές πράξεις, προσπαθούν, υποφέρουν, επιτυγχάνουν αληθινές νίκες και υφίστανται πραγματικές ήττες. Ο αθλητισμός, σύμφωνα με τον M. Real παραδίδει στο κοινό μια ιστορία πολύ ανώτερη από αυτές που μπορούν να του παραδώσουν ο λαϊκός κινηματογράφος, η μουσική ή η λογοτεχνία (μην αγανακτείτε κορίτσια, και μη χαίρεστε αγόρια, μια άποψη είναι μόνο...). Ωστοσο, μήπως τα σημασιολογικά κλειδιά του: η υπερπροσπάθεια, ο ανταγωνισμός και η συλλογική ταύτιση είναι αυτά που εξασφαλίζουν τις λειτουργίες της κορύφωσης και της κάθαρσης, με την αριστοτελική τους νοηματοδότηση, αναγκαίες για την ψυχολογική αποφόρτιση των θεατών/καταναλωτών, κατασκευάζοντας έτσι και τη μηντιακή πραγματικότητά του?

Σώμα, υποκειμενικότητα, εικονικότητα Body/subjectivity/virtuality

Πριν από μερικές μέρες, σε κάποιο blog, δημιουργήθηκε ένα ζήτημα γύρω από τη σεξουαλική ταυτότητα της κατόχου, το οποίο εξελίχθηκε σε σεξουαλική παρενόχληση(?) και τελικά σε μια τοποθέτηση της blogger για τη σχέση της με το σώμα της και την ταυτότητα της. Το γεγονός είναι άλλο ένα δείγμα των αντιπαραθέσεων γύρω από το σώμα και το άτομο και ειδικότερα του σώματος ως τόπου εγγραφής της ταυτότητας. Η μάλλον όχι της ταυτότητας, αλλά μιας νέας σύλληψης, αυτή της υποκειμενικότητας, η οποία είναι προσφορότερη για την ερμηνεία του εαυτού, αποδεχόμενη ότι η δόμηση του εαυτού υλοποιείται όχι μονο μέσα από την προσωπική επιλογή αλλά και από τις κοινωνικές συνθήκες, στην υλικότητά τους. Η υποκειμενικότητα, αφ’ ενός, συνυπολογίζει τις σχέσεις εξουσίας που διαμορφώνουν τις συνθήκες της μεγαλύτερης ή μικρότερης προσωπικής επιλογής και, αφ’ ετέρου, ερμηνεύει τη ρευστότητα των σημερινών συνθηκών διαμόρφωσης των υποκειμένων.

Κι έτσι για άλλη μια φορά ανέκυψε το ερώτημα μου: Σε μια εποχή, όπου τα άτομα είναι εγκλωβισμένα σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης, δομημένο απο πληθώρα σημείων, τα οποία αντικαθιστούν σταδιακά την πραγματικότητα, δημιουργώντας, σύμφωνα με τον Baudrilliard, συνθήκες υπερ-πραγματικότητας.... Με ένα μέσο όπου το σώμα γίνεται όλο και περισσότερο απόν, όπου γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα το περίγραμμα και τα όρια του....πως γίνεται και αποκτά μια όλο και σημαντικότερη θέση στις κοινωνιολογικές, ψυχολογικές και οικονομικές έρευνες, θεωρίες και μελέτες???? Πως γίνεται και το σώμα αποκτά μια ολοένα αυξανόμενη πολιτική σημασία, τη στιγμή που η ενσώματη υπόσταση των ατόμων γίνεται όλο και πιο αχνή ως υλικότητα, αντικαθίσταται από μια εντεινόμενη εικονικότητα?

Μήπως η εικονική πραγματικότητα, στην α-σώματη διάστασή της, ξεχνώντας ότι το σώμα δεν μπορεί να αναχθεί στο πράγμα, παραβλέποντας ότι το σώμα είναι κάτι που ζούμε, κάνει απαραίτητη την αναζήτησή του σε μια αναζήτηση μιας στερεότητας στο σχεδιασμό του εαυτού? Μήπως, τελικά, επειδή έχει χαθεί η αμεταβλητότητα των παραδοσιακών νεωτερικών και προ-νεωτερικών ταυτοτήτων, που πήγαζε από μια σταθερή αίσθηση του κόσμου, η μετανεωτερική υποκειμενικότητα, σήμερα, γίνεται όλο και πιο ρευστή και το σώμα επιστρατεύεται ως ένα εφόδιο πάνω στο οποίο προβάλλεται μια αναστοχαστική αίσθηση του εαυτού? Μήπως τελικά, προσπαθούμε να αναστρέψουμε μια απώλεια του σώματος, της υλικής κατά βάση υπόστασης του εαυτού, η οποία, σύμφωνα με τoν Fitzclarence, έρχεται σε επαφή με τους υπόλοιπους ενσώματους εαυτούς και τον ευρύτερο κόσμο? Μήπως αποζητούμε την αποκατάσταση της ενσώματης υπόστασης του ατόμου, την ενσώματη επαφή με τους εικονικούς άλλους, ώστε να επιστρέψουμε σε μια αντίληψη της πραγματικότητας, στην υλική πολλαπλότητά της???